Zelf knieperties maken ;)

Om m’n blognaam eer aan te doen en vanwege de jaarwisseling wanneer de knieperties traditioneel worden gebakken en gegeten volgt hieronder het recept van de platte koekjes. Als je ze bakt en terwijl ze nog warm zijn om de steel van een pollepel draait krijg je ‘nieuwjaarsrolletjes’. Als je denkt dat ‘k daarmee dan toch een dag te vroeg ben…. Neuh, want het deeg moet een nachtje ‘rusten’

Ingrediënten:
200 gram suiker
125 gram boter
1 ei
250 gram bloem
1/2 theelepel kaneel

Benodigdheden: een wafelijzer
 Bereiding:
• los de suiker in 1.5 dl verwarmd water op en laat de boter in het suikerwater smelten;

• zeef de bloem en roer er het losgeklopte ei, de kaneel en – in gedeelten – het suikermengsel bij zodat een glad deeg ontstaat;
• laat het deeg afgedekt een nacht rusten.

Na het nachtje wachten …

• verhit een rond, plat wafelijzer flink en vet het in;
• leg een bolletje deeg ter grootte van een knikker in het midden van het ijzer, knijp het ijzer dicht en bak aan beide kanten in 1 tot 2 minuten op halfhoog vuur gaar;
• leg het net gebakken kniepertje weg om af te koelen of – om rolletjes te maken – wikkel het nog zachte kniepertje rond bv. de steel van een houten pollepel en laat het afkoelen.

Kniepertiesijzer
Knieperties werden oorspronkelijk gebakken in gietijzeren knijpijzers die boven het haardvuur werden gehouden. Die oude ijzers bestaan uit een tweetal platen aan lange handvatten met een scharnierpunt. De bladen hebben aan de binnenkant meestal een versiering, soms heel eenvoudig met ruitjes of de initialen maar ook kom je erg mooie voorstellingen en teksten tegen. De afbeeldingen en teksten zijn soms religieus van aard of hebben wat te maken met het beroep of liefhebberij van de eigenaar. Ook staat in veel van deze oude knijpertjesijzers de datum waarop het ijzer is gemaakt, soms is dit de trouwdatum van het echtpaar.

De bladen van de ijzers zijn voornamelijk rond of rechthoekig. Waarschijnlijk had elke familie vroeger zowel een rond als een rechthoekig ijzer in huis. De knijpertjesijzers werden vaak gemaakt door de dorpssmid, het leuke hieraan is dat de kwaliteit nogal eens verschilt. Er zijn ijzers met geweldig mooie versieringen en goede teksten, andere ijzers hebben een heel amateuristische versiering en zie je de problemen die de smid had. Omdat elk ijzer in spiegelbeeld gemaakt moet worden – op het knijpertje moet je de tekst kunnen lezen en de afbeelding zien – kloppen sommige letters en cijfers niet. Veel smeden hadden bijvoorbeeld moeite met de S, 5, N en 7. Ondanks die missers zijn de oude knijpertjesijzers met afbeeldingen of tekst interessante voorbeelden van volkskunst. Het is niet alleen een onderdeel van de traditie, ook geven de afbeeldingen een kijkje in het leven van destijds. De knijpertjesijzers werden generatie op generatie doorgegeven, ook kregen meisjes wel eens een ijzer mee voor de uitzet.
2016-12-29 18.53.47.jpg

De meeste van die wafelijzers zijn inmiddels bij de oudijzerboer beland en tegenwoordig worden veelal elektrische wafelijzers gebruikt.

Volgens de traditie behoren de wafeltjes in december plat, als kniepertie, gepresenteerd te worden en vanaf nieuwjaarsdag als nieuwjaarsrolletje (of rolletje of rollechie(n)). De gedachte hierachter is dat in december het oude jaar zich volledig heeft ontvouwen. Op nieuwjaarsdag symboliseert het rolletje het onbekende nieuwe jaar. De platte versie wordt vooral in Drenthe en Overijssel gegeten, de opgerolde versie (nieuwjaarsrolletjes) meer in Groningen, Twente en de Achterhoek.
( bron: meest wikipedia maar ook andere bronnen)
De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ‘k de knieperties en rolletjes ook dit jaar niet zelf ga bakken maar ‘k heb ze wel in huis gehaald. Met slagroom, al blijft ’t nog een kunst om het zo’n rolletje gevuld te krijgen met de slagroom.
Advertenties

3 thoughts on “Zelf knieperties maken ;)

  1. Nienke schreef:

    Ik heb nog zo’n gietijzeren knijpijzer. Hangt hier bij de houtkachel voor sier

  2. Vlijtig Liesje schreef:

    Qua ingrediënten is het helemaal niet zo moeilijk! Ik heb alleen niet zo’n speciaal ijzer.

    Ik heb kniepertjes gekocht van een meneer van de plaatselijke fanfare. Zo iemand gun ik het geld!

  3. Sibérie schreef:

    Bij de paarsoranje dozen met rillettes zit een speciaal opzetstuk voor de spuitslagroombus.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s